Bestuurdersaansprakelijkheid en doorstartconstructies

Het arrest van het gerechtshof Amsterdam van 14 april 2026 (ECLI:NL:GHAMS:2026:1031) verduidelijkt dat een bestuurder ook aansprakelijk kan zijn op grond van onrechtmatige daad, met name als met een concernstructuur wordt gewerkt die niet voldoende is vastgelegd.

Praktijktips
De belangrijkste lessen uit het arrest:

• Zorg voor een deugdelijke administratie. Als die ontbreekt, sta je als bestuurder direct op achterstand: het bewijsvermoeden van onbehoorlijk bestuur slaat snel toe.
• Let extra op als de activiteiten van een onderneming worden gesplitst in diverse vennootschappen, waarbij de inkomsten bij één vennootschap binnenkomen, terwijl de kosten voor rekening van een andere vennootschap komen.
• Indirecte bestuurders lopen reëel risico. Ook buitenlandse holdings kunnen via art. 2:11 BW aansprakelijk worden gehouden.
• Natuurlijke personen blijven niet buiten schot. Zelfs als zij geen formeel of feitelijk bestuurder zijn, kan aansprakelijkheid volgen via onrechtmatige daad.

Waar ging de zaak over?
Het arrest gaat over de doorstart van modeketen Miss Etam na een faillissement. Bij die doorstart werden de activa en de omzet ondergebracht in één vennootschap, terwijl het personeel werd verdeeld over vier afzonderlijke personeelsvennootschappen. Die personeelsvennootschappen beschikten niet over een eigen bankrekening, hadden geen eigen inkomsten en er waren geen schriftelijke afspraken gemaakt over de terbeschikkingstelling van het personeel. Uiteindelijk zijn deze personeelsvennootschappen failliet gegaan.

De curator stelde zich op het standpunt dat zowel de directe als de indirecte bestuurders aansprakelijk waren voor het faillissementstekort. Volgens de curator was sprake van onbehoorlijk bestuur, omdat de interne verhoudingen en de geldstromen onvoldoende inzichtelijk waren.

Wat oordeelt het hof?
Het hof hanteert een strikte benadering en bevestigt een aantal bekende, maar in de praktijk zeer relevante uitgangspunten.

In de eerste plaats acht het hof de administratieplicht van groot belang. De administratie was volgens het hof zodanig gebrekkig dat de geldstromen en onderlinge verplichtingen niet goed konden worden vastgesteld. In zo’n situatie geldt het wettelijke vermoeden dat sprake is van onbehoorlijk bestuur en dat dit onbehoorlijk bestuur een belangrijke oorzaak van het faillissement is geweest.

Daarnaast kijkt het hof niet alleen naar de gebrekkige administratie, maar ook naar het feitelijke handelen van het bestuur. Volgens het hof heeft het bestuur nagelaten om tijdig gelden te innen of door te sluizen, terwijl die middelen nodig waren om crediteuren te kunnen voldoen. Daardoor is de financiële positie van de betrokken vennootschappen verder verslechterd.

Het verweer dat de coronapandemie de doorslaggevende oorzaak van het faillissement was, slaagt niet. Volgens het hof doorbreekt een externe oorzaak het causale verband niet wanneer daarnaast ook intern sprake is van wanbeleid.

Wie is aansprakelijk
Het arrest is vooral interessant omdat het hof verschillende lagen van aansprakelijkheid onderscheidt. Zo kunnen indirecte bestuurders, zoals holdings, via artikel 2:11 BW aansprakelijk worden gehouden. Dat geldt ook wanneer die holdings in het buitenland zijn gevestigd. Daarnaast oordeelt het hof over de buitenlandse natuurlijke persoon achter een buitenlandse holding. Die persoon wordt niet als feitelijk beleidsbepaler aangemerkt, omdat hij formeel bestuurder was, maar wordt wel persoonlijk aansprakelijk geacht op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). Volgens het hof heeft hij persoonlijk een zorgplicht geschonden, onder meer door de gekozen vennootschapsstructuur, het ontbreken van duidelijke onderlinge afspraken en het nalaten om openstaande vorderingen te innen. Als dit een Nederlandse natuurlijke persoon was geweest, was een aansprakelijkstelling via artikel 2:11 BW wel mogelijk geweest.

Laatste tip:
Een doorstart moet dus niet worden gezien als een schone lei. Juist in de fase daarna is het essentieel dat de governance en de administratie strak zijn ingericht.

Meer informatie over bestuurdersaansprakelijkheid en/of doorstartconstructies? Neem contact op via [email protected], wij brengen u direct in contact met een van onze specialisten.