Een omgevingsvergunning is doorgaans vereist voor bouwen, afwijken van de planologische regels (binnen- of buitenplanse omgevingsplanactiviteit), gebruikswijzigingen en milieuactiviteiten. Bij twijfel is het verstandig om vooraf te laten toetsen of een vergunningplicht geldt.

Dan kan bezwaar worden gemaakt en eventueel beroep worden ingesteld. Hierbij kan de motivering van het besluit, het evenredigheidsbeginsel, eerdere toezeggingen en of de belangenafweging zorgvuldig is uitgevoerd, aan de orde komen.

Wanneer een bestuursorgaan toezeggingen doet of verwachtingen wekt, kan het orgaan onder omstandigheden hieraan worden gehouden.

Handhaving kan doorgaans worden aangevochten. Vaak loont het om snel juridisch advies in te winnen, zodat tijdig kan worden opgeschort, bezwaar kan worden gemaakt of een alternatieve oplossing kan worden onderzocht, zoals legalisering.

Ja, via het bestuursrecht kan onder omstandigheden schadevergoeding worden verzocht, wanneer het bestuursorgaan een onrechtmatig besluit heeft genomen.