Als de liefde bekoeld is

In een aandeelhoudersovereenkomst worden de belangrijkste afspraken tussen aandeelhouders vastgelegd. Zoals wat elke aandeelhouder inbrengt, de zeggenschap binnen de vennootschap, de benoeming of het ontslag van bestuurders, hoe om te gaan met extra financiering en/of het te voeren dividendbeleid. Ook kan worden vastgelegd wat je doet bij een zogeheten deadlock (als bij een 50/50-verhouding de stemmen staken).

Veel geschillen tussen aandeelhouders ontstaan echter bij een (gedwongen) vertrek van een aandeelhouder. De verhoudingen zijn bij een vertrek niet altijd even goed. Dat helpt ook niet bij het vaststellen van een eventuele uitkoopprijs. De belangen tussen partijen zijn natuurlijk ook tegengesteld. Maar ook als de verhoudingen nog goed zijn, wil de verkopende partij een goede prijs en wil de koper niet te veel betalen. De ene partij vindt dat er sprake is van groeipotentie en goodwill, terwijl de koper juist mogelijke toekomstige risico's en beren op de weg ziet. Het is sowieso een gegeven dat op het moment dat het over geld gaat, er al snel een conflict kan ontstaan tussen partijen.

Het is daarom verstandig om bij de start van een onderneming en de samenwerking de belangrijkste zaken te regelen in een aandeelhoudersovereenkomst, waarbij het met name van belang is dat aandeelhouders van meet af aan een goede exitregeling overeenkomen. Onderdeel daarvan is bijvoorbeeld het overeenkomen wanneer aandelen moeten worden aangeboden aan de andere aandeelhouder of de overige aandeelhouders. In de statuten van een BV staat ook vaak een aanbiedingsplicht opgenomen. Het spreekt voor zich dat de aandeelhoudersovereenkomst naadloos moet aansluiten op deze statuten.

Zoals gezegd ontstaat de grootste onenigheid als het gaat over geld. Bij een exit gaat het dus over de prijs van de te koop aangeboden aandelen. Naar de waardering van de betreffende aandelen kijkt elke partij anders, geheel afhankelijk van de betreffende positie. Het is daarom van belang om de exit en ook de waardering van de betreffende aandelen vooraf goed vast te leggen in de aandeelhoudersovereenkomst. Dat kan door een vooraf aangewezen onafhankelijke deskundige en daarbij vastgelegde uitgangspunten, maar wellicht is het nog praktischer en eenvoudiger om uit te gaan van een vooraf vastgelegde verkoopformule.

Daarbij kan desgewenst onderscheid worden gemaakt tussen een vertrek in pais en vree (good leaver) en een vertrek bij onenigheid (bad leaver), waarbij dan ook moet worden vastgelegd wanneer er bijvoorbeeld sprake is van een zogeheten bad leaver.

Ook de wijze waarop de betaling van de betreffende koopprijs moet worden verricht, verdient aandacht. Het kan namelijk zijn dat de koopsom zodanig hoog is dat de koper deze slechts in termijnen kan betalen.

Ons advies is om zoveel mogelijk vast te leggen in een aandeelhoudersovereenkomst ten aanzien van een exitregeling. Mocht het ondanks deze uitgebreide vastlegging toch nog tot een geschil komen, dan is het geschil in elk geval enigszins afgebakend. Ook kan eventueel in een aandeelhoudersovereenkomst worden opgenomen dat een geschil eerst aan een mediator wordt voorgelegd, zodat via een mediationtraject een kostbaar en langdurig conflict kan worden voorkomen.

Maak deze afspraken bij de start van de samenwerking, wanneer de intenties van partijen nog gelijk zijn en alle neuzen nog dezelfde kant op staan. Bedenk dat voorkomen beter is dan genezen. Wij kunnen u hierin adviseren.

Heb je vragen over dit onderwerp? Neem dan contact op met Ernst-Paul Pandelitschka, hij helpt je graag verder.