Joris Struycken 14 december 2020, p. 24



Ralph Hamers Foto: EPA/ANP


De beslissing van het Gerechtshof Den Haag om oud-ING-topman Ralph Hamers te laten vervolgen, zal vast goed vallen bij het grote publiek. Maar hiervoor gaat ook een hoge maatschappelijke prijs betaald worden. Zakelijke dienstverleners, zoals banken, zullen namelijk in een bureaucratische kramp schieten en diensten weigeren als er maar enige twijfel is, of als een dossier niet compleet is.

Dat is nu al het geval. De trustsector verdient op legale wijze zijn geld en staat onder DNB-toezicht. Toch kan een trustbedrijf dat zich niet tot de grote mag rekenen, nergens meer bankieren. De banken weigeren deze klanten, omdat zij het compliance-risico te groot vinden. Trustbedrijven worden zo gedwongen om voor hun klanten in zee te gaan met obscure, buitenlandse betaalbedrijven, tegen hoge tarieven.


‘De rechtshandhaving wordt uitbesteed aan de compliance-medewerker die wordt ingezet als boa’
De ING-schikking en de vervolging van Hamers laten zien dat dat beleid van de banken niet komt door overijverig werk van compliance-medewerkers. Deze medewerkers hebben een vage norm toe te passen. Wat de een als een onschuldige betaling kwalificeert, vindt de ander met de wijsheid achteraf een verdachte transactie. Verdachte transacties moeten worden gemeld aan de Financial Intelligence Unit-Nederland, die daar vrijwel nooit iets mee doet.

Wat hier gebeurt, is dat de rechtshandhaving niet wordt verricht door de politie of de Fiod, maar wordt uitbesteed aan de private sector (banken, notarissen, enzovoorts) die daarvoor normen krijgt die onwerkbaar zijn. Bovendien zijn de mogelijke sancties enorm als de private sector met de naleving daarvan in gebreke blijft.

Compliance-medewerkers worden zo ingezet als boa’s en moeten daarbij uiterst voorzichtig handelen. Klanten met een impopulair randje worden zo geprikkeld via stromannen hun transacties te verrichten, wat de overheid juist niet wenselijk vindt.

De trustsector is niet te benijden. Varkenshouders en nertsenfokkers worden uitgekocht, maar trustbedrijven worden weggepest.